६. होहोरेम्

होहोरेम् वात्ताम्छा पतो खाता । उम् हारिवा बाना । खेना सुरिलाप्छा मिःयु । खिक्का सुरि वाहउ लोन्चि लो आस् सो मान्छिप्पु । कुहुमा साजिमाये तुप्सि गोपा बुकेम् बुयेम् लचाक तुवा ।

खिक्का कुहुमा ङाइ सुसुला लतो सुरि वाहउ दुइ लो हुवाम्छा कइखि । खुङ्कप्का होहोरेम् हुसाम्, काङ्काङ् लखाता; होपोसुम् छुवा । खेना कुहुछा मोर्  मुन्नु ।

बाइरिप्चोम् इबुम् सागोवाप्का छुवाक कुहुमा लो होहोरेम्मि सागोवाप्का लाइस्पि खोलोक कुयामा मायामाचि लोलिन्चि । खङ्क कुयामा मायामाचि वादिकु हिकायो, चुबिमा, सुखा, हिल्वा, थोमे, साहुम्ति, मोमोचाउ, दोउ, केत्वार् तुवा ।

कुयामा मायामाचि मान्नप्, सानि नाइसाक तुवाकसा खचि मा होहोरेम् ङाइ चाम्खाम् लाम्चि । खन्सा होहोरेम्आ सानि नाइप्चि ‘ओ मुक्स्दुपि तुनिनव, नाक निनाम् काम्स्को दिदिखाम् पिलाप्छेम् तेल् मेक्सा खात्निना तुवानिव’ लतिङ्चि ।

खङ्कप्का दोस्पि बु, खास्, पप्पउ, चिन्चो लागालि छुवा । खङ्कम् सो दुङ् दोस्पि रिदोमा निनाम् रिदुम् छुवा । चिन्चो लागालि लो निनाम् रिदुम् निउमि, सानिमि, हारेमि हासेमि लत्ता ।

निनाम् रिदुम् सो सोलोमे छुवाना उम् सुरिलाप्छा बाना । खेना खसा सो कुहुमा ङाये वाये मिच । खङ्क उम् मा चुनु होहोरेम्आ छेत्ना ’कुहुमा ने आम् पा रोबुइ के । आनान् वाये मिमान्नकइ के’ ल लो निनाम् रिदुम्आ ’खेना कोःङ्क दाइ मयोङ्चुङ्, सुरिवाहउ ने आस् सो यिङ्नो’ उम् मा चुनु लअ ।

खङ्कप्का होहोरेम्आ ‘सिकिथाआ नाक सितोपुलु हुप्ना सुरिवाहउ लइव’ उम् छा निनाम् रिदुम् लअ ।

खेनाने आछ्रुया निनाम् रिदुम्आ सितोपुलु ङोङ्ङोक्छे सिकिथाआ हुप्ना सुरिवाहउ लइ सोमा उसो मान्रुरिङा । सितोपुलुन् सितोपुलुङाइ यिङाचा । खन्सा ‘सितोपुलु ने सुरिकाम्मा यिङ्नो के’ पिकाना उम् मा चुनु होहोरेम् ल लो होहोरेम्आ खोरोदो ‘दिबुमि साचिङ्खेप् दिलिङ्खेप्ये सिकिथाआ हुप्ना सुरिवाहउ लइखोङ्व’ निनाम् रिदुम् लअ ।

खिक्का उम् मा चुनु होहोरेम्आ वारे लइक तोङ्ङा निनाम् रिदुम्आ साचिङ्खेप् दिलिङ्खेप् सिकिथा खाम् मित्तो सुरिवाहउ लइयु । खङ्कने साचिङ्खेप् दिलिङ्खेप् सो दिबुमिहो सुरिकाम्मा मान्लमो दिबु लस् सोगो वोङ्खाता । खिक्का सोगोपा दिबुवा कल्तित् लो निनाम् रिदुम्आ खाम्मिक सिकिथा सो चेन्खाता ।

खङ्कप्का निनाम् रिदुम्आ दाइ मयोङ्चुङ् मिनाचा लो निनाम्माप्तो सोङ्गेर्बु रुवोबुये उम् मिकुपि बाना । खङ्कप्का निनाम् रिदुम्आ उम् ना चिन्चोलि लागालिये ‘नेतोक निनाम्माप्तो सोङ्गेर्बु रुवोबु सुरिकाम्मा मःप् लयोतोते’ लअ ।

खिक्का चिन्चो लागालि सो उम् नेछोआ पोक्स्क तोङ्ङा निनाम्माप्तो सोङ्गेर्बु रुवोबु लास् खाता । खोदोलोने सोङ्गेर्बु रुवोबु ने उम् बेलेवापि मान्छिप्पु ।

हारेमि हासेमि पारुपाआ निनाम् रिदुम्मि खिदि छुवाना चिन्चो लागालि निनाम्माप्तो थोङाक लाइस्पिङ् छेत्चक तुवा । खन्सा खुवोबु खल्जप्पा मन्चिना छुबुलुलु ब बतो तुवाचा ।

चिन्चोलि लागालिआ सोङ्गेर्बु रुवोबु लाम्तित् लो ख खुवोबु पारुपा एन्दाक्पा खल्जप्पाये छुबुलुलु ब बचक छिप्पु । खिक्का चिन्चो लागालिआ ‘पारुपा एन्दाक्पा ङ कोःङ्ने चारिमापु निनाम् रिदुम्आ सोङ्गेर्बु रुवोबुये सुरिकाम्मा काम्मा मःप् लास् पोक्सोक । आनास्चि मान्तःयो, हारइ खाता म’ पारुपा लअ ।

खिक्का पारुपाआ ‘सोङ्गेर्बु रुवोबुने बेलेछि हो, नाम् आप्स्को नाम् काम्स्को हेम् बेले लस् खालेता । आना छिप्पनो के’ चिन्चो लागालि लअ ।

खङ्कप्का चिन्चो लागालिआ ‘पारुपा ङ, खोरोदोने कोःङ्ने मोरोःन् आइ  मान्न । खन्सा आःन् ङाइ निनाम् रिदुम् लो सुरिकाम्मा मस् खाइम् छुवे’ पारुपा लअ ।

खेनाने पारुपाआ ‘कोःङ् अन्तङ्क ङायि इप्, खुवोबु खल्जप्पा । ङायि सेम् निनाम् रिदुम्आ खोम् ङा खोङोःनो । खन्सा मा के, खातोःनो के’ पिक्तो चिन्चोलि  लचेतु ।

खोरोलोये चिन्चो लागालिआ ‘पारुपा ङ कोःङ्ने उना उ आइ मान्न । चारिमापु निनाम् रिदुम् सुरिकाम्मा मःप् आस् सो मान्तु । खन्सा चारिमापु खाइम् ङा छुवे’ लोक्तो लेम्मु ।

चिन्चो लागालिआ खोरो लकप्का पारुपाआ ‘खोरोदो लाइस्पि निनाम् रिदुम् अङ्क कोङा मुक ताकि सुइम् मिरि सुइम् बायुम्मा ओ हुक्छो पिकाना खुर्व । खेना नत्त दो ङाङ् ओ लास् थोङ्व’ चिन्चो लागालि लअ ।

खिक्का पारुपाम् हुक्छो युत्ना चिन्चो लागालि चारिमापु युवा । खेना ‘रेउमेबुम, सोङ्गेर्बु रुवोबुने हार निनाम् आप्स्को, निनाम् काम्स्को हेम् खालेता । खन्सा खोलोपि लामु सोमा मान्छिपु । पारुपा ङाङ् छिपु । खेना निनाम् रिदुम् लो सुर् मःस् खात्चि पिको लो पारुपा सो कोःङ्ने निनाम् रिदुम्आ नतोःनो । खन्सा मा के, खातोःनो के लोओ । खेना खाइम् ङा छुवे पिको लो खोरोदो अङ्क ओ हुक्छो निनाम् रिदुम् खुर्खोङ्ते । खेना नत्त दो ओ लास् थोःङ्ते । मारोदो थोनव लोओ’ पिक्तो चिन्चोलिआ निनाम् रिदुम् पारुपाम् हुक्छो पिःयु ।

पारुपाम् हुक्छो ताकिसुइम् मिरिसुइम् निनाम् रिदुम्आ दुवाङ् नत्तु । खेना पारुपाम् ङोबो मान्खोमोङ् ‘ओ रेउमेबुम, अन्तो नप् उम् मिरुवा तुपा चोरुवा तुपा पारुपा लो सुरिकाम्मा मुयो के । बोलो लास् खाःत्व’ चिन्चो लागालि लअ ।

खिक्का चिन्चो लागालि निनाम्माप्तो पारु लास् खाता । खेना ‘आम् हुक्छोने निनाम् रिदुम्आ दुमोङ् नत् के । आन् लो सुरिकाम्मा मुयो पिका के । कोःङ् ने निनाम् रिदुम्आ आम् लास् पोक्सोक । पारुपा ङ खन्सा दव चारिमापु खात्चि के’ पारुपा लअ ।

खिक्का चिन्चो लागालिआ निनाम् रिदुम्पु पारुपा युत्तु । खेना छुम्बो थेम्पि बुछेम् दि मना तु मियु । खङ्कये निनाम् रिदुम्आ लाम्स्कोम् हेर्छाला पारुपा दातङ्कइ तुवे पिकाना चःङु ।

खङ्कने निनाम् रिदुम्आ खुवोबु पारुपा एन्दाक्पा खल्जप्पाये छुम्बोपि तुवाचाक तःखि । खिक्का ’चिन्चोलि ङ लागालि ङ, आना दातङ्क खल्जप्पा खुवोबुये  खुर्तात्म । कोङान् अन्तङ्क ङालिइप् खुवोबुने नतोःनो के । ओ निसि लइनो, सम्से लइनो । बोलो आत्पोक्स्व’ पिक्तो निनाम् रिदुम्आ पारु नाप्तोछु मिःयु ।

पारुपाआ सो केछे सुम्निमेआ वाये मि लो सानिवा मान्तेःसु; हारे हासे ङाङ् मिःयु । खोरोदोसो उम् सानिवापि मिनाङालि बोबुइम् मिनाचाक तुवाफो । खन्सा खुवोबु, खल्जप्पा मन्चिना युवा ।

खोरोलोये पारुपा खुवोबु खल्जप्पा मन्चिक निनाम् रिदुम्आ मान्छेत्तु ।

निनाम् रिदुम्मि रिङ्येन्चक पारुपाआ मिनाक तोङ्ङा छुवा । खिक्का पारुपाआ सो उसो मान्छेइप्तोङ् मन्चिना ‘आथुइङा खातोःनो पिकोतोःङ् आना युतोः । बोलो ओ बेलेवाप्तो छोक्सोतोव’ पिक्तो चिन्चो लागालि राङ्चेतु ।

निनाम् रिदुम् लो पारुपा निप्पोम् साचेखो चिन्चोलि लागालि छुवा । चिन्चो लागालिआ निप्पोमिङ् राम्फु चाम्

बोक्सा । खोरोना चिन्चोलि लागालि इमि दुङ् लाइस्पिक खिदि छुवा ।

आसासो मान्छेइसा पारुपाआ योक्सुम्बोउपि उम् पारुलासइ पेःत्युक्सु ।

खिक्का बु, चिन्चो लागालि, खास्, खिस् खोलोआ चाइ मस्ना पारुपा बेलेवाप्तो छोक्स्युक्चि ।

खन्तोलो पारुपा लिसा हो बुमि चाकापइ उम् दोस् हेम् हिक्साखाता । खास्मि दोस्पि नाम्तेम्मा मिःयु । खेना खिस्मि खिङ् खेःता । खन्सा इनिम्बा सो बुमि चाकापइ उम् दोस्पा हिक्साखात्क तुवे । खास्मि दोस्पि नाप्तेम्मा मिक

तुवे । खेना खिस्मि खिङ् मान्तु ।